Afgelopen week kreeg ik een telefoontje van Gerritje uit de Heidebuurt. Half acht ’s avonds, kerstdiner in volle gang, en ineens kwam het water uit de douche terug in de badkamer. Haar kleinkinderen waren er, complete chaos. Binnen 25 minuten stond ik bij haar voor de deur met de camera-inspectie. Bleek dat jarenlang haar en zeepresten zich hadden opgehoopt in de oude gietijzeren leidingen die daar nog liggen. Precies het soort probleem dat je kan voorkomen als je weet waar je op moet letten.
Na 25 jaar verstoppingen oplossen in IJmuiden zie ik steeds dezelfde patronen terugkomen. En het gekke is: ongeveer 80% van alle verstoppingen had voorkomen kunnen worden met een paar simpele gewoontes. Vooral in de winter krijg ik spoedoproepen die eigenlijk niet nodig waren geweest. Dus laat ik je meenemen in wat ik dagelijks zie, en hoe je die nachtelijke paniek kan vermijden.
Waarom IJmuiden andere problemen heeft dan andere steden
Wat veel mensen niet weten: IJmuiden heeft een mix van heel oude en relatief nieuwe leidingen door elkaar heen. In wijken zoals de Heidebuurt en Vogelbuurt liggen nog steeds gietijzeren hoofdleidingen uit de jaren ’50. Die zijn verbonden met PVC-uitbreidingen uit de jaren ’60 en ’70. Dat klinkt misschien technisch, maar het betekent dat je in dezelfde straat compleet verschillende verstoppingsproblemen kan hebben.
Die oude gietijzeren leidingen zijn gevoelig voor kalkafzetting en corrosie. Het zeewater in de lucht hier aan de kust versnelt dat proces nog eens. In de winter, wanneer de temperatuur daalt, stolt vet sneller in die ruwe, gecorrodeerde binnenkant. Ik zie dat vooral in Ijmuiden Zuid Hoofdgebied waar veel sociale woningbouw staat met koperen installaties die aansluiten op die oude hoofdleidingen.
En dan hebben we het gemengde rioolstelsel. Regenwater en huishoudelijk afvalwater gaan door dezelfde leidingen. Bij hevige buien in de herfst, en die hebben we de laatste jaren steeds vaker, kan het systeem overbelast raken. Dat zorgt voor terugstromend water als er ergens een verstopping zit. Tussen haakjes, dat renovatieproject waar ze nu mee bezig zijn in de Heidebuurt (350 woningen krijgen nieuwe leidingen tot 2025) is niet voor niets gestart.
De grootste boosdoeners in jouw afvoer
Vet is echt de nummer één vijand. Vorige maand nog, een gezin in de Lagersbuurt belde me op een zondagochtend. Keukenafvoer volledig dicht na een groot feest de avond ervoor. Toen ik de leiding doorspoelde kwam er een prop vet naar buiten die minstens 5 centimeter dik was. Dat bouwt zich maanden, soms jaren op.
Het probleem met vet is dat het vloeibaar je afvoer ingaat, maar in de koude leidingen, vooral nu in december, stolt het binnen een paar meter. Het plakt tegen de leidingwand, en elke keer dat je afwast komt er een laagje bij. Voedselresten blijven erin hangen, haren ook als het via de badkamer dezelfde hoofdleiding deelt. Voor je het weet heb je een verstopping.
In de badkamer zijn het vooral haren gecombineerd met zeep- en shampooresiduen. Haar vormt een soort net in de leiding waar alles in blijft hangen. Bij de oudere leidingen in Ijmuiden Noord Binnenstad, waar veel appartementen zijn, zie ik dit wekelijks. Die leidingen hebben door kalkafzetting een ruw oppervlak waar haar zich makkelijk aan vasthecht.
En dan toiletpapier. Je denkt: dat lost toch op? Klopt, maar niet als je de halve rol in één keer doorspoelt. Het papier moet oplossen voordat het de hoofdleiding bereikt. Te veel tegelijk en je krijgt een papieren prop die opzwelt. Ongeveer 30% van mijn wc-ontstoppingen komt hiervan. Bel direct bij acute verstoppingen: 085 019 54 90, we zijn 24/7 bereikbaar en staan binnen 30 minuten bij je voor de deur.
Seizoensgebonden risico’s die je moet kennen
De herfst is echt een kritieke periode hier. September tot half november, dat is mijn drukste tijd. Bladeren zijn het grote probleem. Ze verzamelen zich in dakgoten, spoelen via regenpijpen het riool in, en vormen een papperige massa in de leidingen. Vooral bij de overgangen waar leidingen smaller worden blijven ze hangen.
Vorig jaar had ik in één weekend zes spoedoproepen in de Vogelbuurt alleen al. Allemaal verstopte regenpijpen en overlopende dakgoten door bladeren. Het regent hier aan de kust vaak flink in de herfst, en als je dakgoten niet schoon zijn krijg je wateroverlast. Preventief schoonmaken in september scheelt je een hoop ellende.
Nu in de winter heb je een ander probleem: bevriezing en vet. Bij temperaturen onder de 5 graden wordt vet stroperig en hecht het zich veel sneller aan leidingwanden. In kruipruimtes, vooral in de oudere woningen in de Heidebuurt waar isolatie vaak minimaal is, kunnen leidingen zelfs bevriezen. Dat geeft niet alleen verstoppingen maar kan ook leiden tot gesprongen leidingen.
Volgens mij onderschatten mensen hoeveel invloed de temperatuur heeft. Ik zie het verschil tussen zomer en winter enorm. In de zomer lost vet nog enigszins op door warmere leidingen. In de winter stolt het direct. Dat verklaart waarom ik tussen december en februari drie keer zoveel spoedoproepen krijg als in de zomer.
Wat je absoluut niet door de afvoer moet spoelen
Vochtige doekjes zijn de grootste misvatting. Ook die met het label
